Sadri Alışık (1925-1975) Pazartesi, Apr 2 2007

YeÅŸilçam’ın en eski ve tutarlı karakter oyuncularından biridir Sadri Alışık.Yıllar süren hayat savaşı sırasında,övülerek göklere çıkartılmış,en yakın bildiÄŸi dostları tarafından terkedilmiÅŸ,mutluluÄŸun sevincini,aldanmanın üzüntüsünü yaÅŸamıştır.Hassas ve içe dönük olan yapısı zaman zaman çok incinmiÅŸtir ama her ÅŸeye raÄŸmen,oyunculuÄŸunu,kiÅŸiliÄŸini herkese kabul ettirmiÅŸ ve Türk Halkı tarafından çok sevilmiÅŸtir. 5 Nisan 1925 yılında PaÅŸabahçe’de bahçesinde meyve aÄŸaçları bulunan üç katlı ahÅŸap bir evde dünyaya geldi Mehmet Sadrettin Alışık…

Tüm aile büyüklerinin ve kardeÅŸi Nevin’in onu Sadri diye çağırmaları nedeni ile,hayatının geri kalan kısmını da hep Sadri Alışık olarak geçirdi…Zeki ve bir o kadar da yaramaz bir çocuk olan Sadri Alışık otoriter bir baba ve gene otoriter bir anne ile büyüdü…İçinde ki oyuna hasret duygusunun ileride oyuncu olmasına neden olacağını ne o dönemlerin küçük Sadri’si ne de ailesi bilemezlerdi elbet.

Namaza duran aile büyüklerini,secdeye varamasınlar diye bellerinde ki kuÅŸaktan kapının koluna baÄŸladığını,bahçedeki civcivleri oltayla balkondan yukarı çektiÄŸini,kedilerin ayaklarının altına yapıştırdığı ceviz kabuklarını ve yaptığı tüm bu yaramazlıkları ileride gülerek anımsayacaktır Sadri Alışık…

Çocukluk yıllarında NaÅŸit Özcan Tiyatrosu’nu seyrettikten sonra baÅŸlayan tiyatro aÅŸkı,okul piyeslerinde,CaÄŸaloÄŸlu Halk Evi’nde ve ÅŸimdiki adı Sadri Alışık Tiyatrosu olan Küçük Sahne’de devam etmiÅŸtir..Annesi Saffet Hanım ve Babası Rafet Kaptan’ın oyuncu olmasına karşı olmalarına raÄŸmen,içinde ki bu oyunculuk aÅŸkının sönmesine hiç izin vermemiÅŸtir…Ailesi de iÅŸin ciddiyetini anlamış ve oÄŸullarına destek olmaya baÅŸlamışlardır…Baba Rafet Kaptan’ın ” Sana bir nasihatım,aynı zamanda da vasiyetim olsun.Artık yeni bir hayata atılıyorsun.Bundan sonra ki yaÅŸamında,iÅŸini elinle deÄŸil,canınla yap!” sözünü hayatının geri kalanında hiç ama hiç aklından çıkartmamış ve bunu oyunculuk yaÅŸamında hep amaç edinmiÅŸtir…

Ä°lk filmi ”Günahsızlar”ı 1946 yılında çeviren Sadri Alışık şöhret basamaklarını hızla çıkmaya baÅŸlamış ve canı kadar sevdiÄŸi tiyatrodan YeÅŸilçam’a adımını atmıştır… 1959 yılında çevrilen ” Yalnızlar Rıhtımı” adlı filmde 38 yıllık hayat arkadaşı Çolpan Ä°lhan’a aşık olmuÅŸ ve aynı sene evlenmiÅŸlerdir… Küçük Sahne’deki tiyatro yıllarında çok yakın arkadaşı olan Çolpan Ä°lhan hayatının en büyük aÅŸkı olmuÅŸtur…Bu mutlu yuvaya çok zaman geçmeden bir kiÅŸi daha eklenir ve Alışık ailesinin oÄŸulları Kerem Alışık dünyaya gelir…

Kerem Alışık ile iliÅŸkisi çok farklı olmuÅŸtur baba Sadri Alışık’ın…Kendi deyimiyle ondan kaynaklanan bir hatadır bu…Kendi babasının yaptığı gibi,o da oÄŸlu Kerem’i hep uyurken sevmiÅŸtir… EvliliÄŸin ve çocuÄŸun verdiÄŸi sorumlulukla iÅŸine dört elle sarılmıştır ve ardı arkası kesilmeyen filmler çevirmiÅŸtir Sadri Alışık…

Nejat Saydam idaresinde çevrilen ve baÅŸrollerini Ayhan Işık ve Belgin Doruk ile paylaÅŸtığı ”Küçük Hanımefendi” serisi ile seyircinin dikkatini çekmiÅŸ ve sevgisini kazanmıştır…Ancak hiç şüphesiz ”Turist Ömer” tiplemesi Sadri Alışık’ın oyunculuk kariyerinin en önemli adımı olmuÅŸ ve sanat yaÅŸamında yepyeni kapılar açmıştır… Turist Ömer karakterinin doÄŸuÅŸu Sadri Alışık’ın asker arkadaşı Ahmet Güzelce’nin verdiÄŸi eÄŸri selamdan esinlenerek yaratılmış ve rejisör Hulki Saner tarafından da ortaya çıkartılmıştır… 1951 yılında baÅŸlayan ve Ayhan Işık’ın vefatına kadar devam eden Sadri-Ayhan dostluÄŸu beraber çevrilen filmlerle de pekiÅŸir…

Ayhan Işık’ın baÅŸrolünü oynadığı ”Helal Olsun Ali AÄŸbi” filmi Turist Ömer serisinin baÅŸlangıcıdır…Bu filmde Ayhan Işık’ın Turist Ömer adlı bir arkadaşı vardır ve bu rol Sadri Alışık’a ısmarlama elbise gibi uymuÅŸtur.. Ona gezmeyi çok sevdiÄŸi için arkadaÅŸları Turist adını takmışlardır… ”Turist” traÅŸ olmaz,gri pantolon,ekose gömlek,delik fötr ÅŸapka ve ökçesi basık pabuç giyen bir adamdır… Espri yapar,karşısına çıkanları,sözle,nükteyle ”harcar”….Ama ”Turist” iyilik sever,yaÅŸadığı andan ilerisini düşünmez,çalışmaz,iÅŸsizdir,içkiye düşkündür fakat kadın problemi yoktur..Karnı acıkınca doyurmak aklına gelir..Beceriksizdir,bu yüzden de sevimli ve cana yakındır… “Helal Olsun Ali AÄŸbi” filmini seyreden seyirciler sinemadan çıkarken ”Helal Olsun Sadri’ye bu filmde Ayhan’ı yedi,toz etti” yorumunu bile getirmiÅŸlerdir…Böylece Ayhan Işık’ın fiyatı o günün parası ile 60.000′den aÅŸağı düşerken Sadri Alışık’ın fiyatı 5.000′den 10.000′e çıkmıştır… Hulki Saner bu filmden sonra ”AyÅŸecik Çıtı Pıtı Kız” ve ”AyÅŸecik Cimcime Hanım” filmlerine de aynı tipi koymuÅŸtur…Dolayısıyla Erman-Saner firmasının en fazla iÅŸ yapan filmleri de 1963′te ” Sadri’li Filmler” olmuÅŸ,1964′te ”Turist Ömer” adlı film ortaya çıkmıştır..Bu film Sadri Alışık’a yeni ufuklar açmıştır…

Turist Ömer’den sonra en çok konuÅŸulan ve seyircinin en çok sevdiÄŸi karakterlerden biri de ”Ofsayt Osman”olmuÅŸtur.. Osman Seden’in rejisörlüğünü yaptığı ”Åžaka ile Karışık” filminde ortaya çıkan bu tip çok tutulmuÅŸ ve Sadri Alışık’ın en çok iÅŸ yapan filmlerinden biri de ” Åžaka ile Karışık” olmuÅŸtur…”Ofsayt Osman” hayatta hiç gol atamamış,hep ofsayt pozisyonunda kalmış bir adamdır…Beceriksiz fakat çok ama çok iyi kalplidir..Çizgili beyaz gömlek,kahverengi yelek,kışın da ceket giyer..”Turist Ömer”den farkı,birçok ÅŸey yapmak ister ama kaderi ve talihi bırakmaz..Åžansı yoktur.Nihayet son serüveninde bir gol atar,yani bir kızın hayatını kurtarır ve mutlu olur.. ”Ofsayd Osman” tipi yerli film seyircisinin çok sevdiÄŸi fakir adam tipidir.. Fakir,haksever,fedakar ve sevmesini bilen adam…Sadece bunlar yüzünden deÄŸil Sadri Alışık’ın oyunculuk yönünden sergilediÄŸi baÅŸarı dolayısıyla da halkın hafızasına yerleÅŸmiÅŸtir… Filmlerin ardı arkası kesilmez..Sadri Alışık herkesin çok sevdiÄŸi bir star olmuÅŸtur…

1966 yılında çevrilen ve Atıf Yılmaz’ın yönettiÄŸi ”Ah Güzel Ä°stanbul” filmi de Sadri Alışık’ın en önemli filmlerinden biridir.. İçki yüzünden herÅŸeyini yitirmiÅŸ eski bir Ä°stanbul efendisi ile artist olmak için evini,köydeki sevgilisini terk edip fuhuÅŸa sürüklenen AyÅŸe’nin hikayesini anlatan bu film SANREMO ”Bodrig Hera” GÃœLDÃœRÃœ FÄ°LMLERÄ° ÅžENLİĞİNDE,GÃœMÜŞ AÄžAÇ PLAKASI ÖZEL ÖDÃœLÃœ’nü almıştır…

Jön ve kötü adam tiplemelerinden sonra komedi ve dram filmlerinde oynayan Sadri Alışık dört dörtlük bir sanatçı olmuÅŸtur…
Avare filminden sonra sesinin güzelliÄŸi keÅŸfedilen sanatçı,45′lik plaklar doldurmuÅŸtur,seyircinin ısrarı ve gazino patronları tarafında Sadri Alışık show dünyasına da adım atmıştır…Turist Ömer tipini sahnede de ÅŸarkı söyleyerek ve espri yaparak devam ettirmiÅŸ ve halkın ilgi odağı olmuÅŸtur…bunun yanı sıra ağırlıklı olarak Ä°stanbul için yazdığı ÅŸiirlerinin toplandığı bir kitabı da vardır…Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümünde de okuyan Sadri Alışık çok güzel yaÄŸlı boya ve kara kalem tablolara da imza atmıştır…
Ayhan Işık ile olan dostluÄŸu,aile yaÅŸantısı ve kiÅŸiliÄŸi ile herzaman Türk Halkına örnek olmuÅŸ gerçek bir sanatçıdır Sadri Alışık… Sanat yaÅŸamı boyunca aile yaÅŸantısından ve karakterinden asla taviz vermemiÅŸ bir çınardır…
Türk Sineması’nda bir ekol,bir fenomendir…
Hayatta ki en sevdiÄŸi dostlarından biri olan içki,bir gün ona ihanet edecek ve ölüm döşeÄŸine getirecektir…O dönemin CumhurbaÅŸkanı olan merhum Turgut Özal’ın yardımıyla Amerika’ya giden ve ”Mucize Eller” lakaplı Münci KalayoÄŸlu tarafından ameliyat edilen altmış beÅŸ yaşındaki Sadri Alışık Chicagolu otuz yaşında ki bir gencin karaciÄŸerini taşır…
1994 yılında son filmi olan Yavuz Özkan’ın yönettiÄŸi Yengeç Sepet’i filminde oynar ve Altın Portakal En Ä°yi Erkek Oyuncu ödülünü alır…

1995 yılının 18 Mart’ında yetmiÅŸ yaşında iken,ailesine,sevenlerine,canı kadar sevdiÄŸi Ä°stanbul’una ve sinemasına veda eder.

No Responses »

 

Fehmi Koru Cumartesi, Mar 31 2007

Gazeteci-Yazar. Uzun yıllar Zaman Gazetesi’nde Ankara temsilciliÄŸi ve köşe yazarlığı yaptıktan sonra son iki yıldır bu görevi Yeni Åžafak Gazetesi’nde sürdürüyor.ABD Harward Ãœniversitesi mezunu.Dış literatüre vakıf olmasının yanında, biliÅŸim teknolojisine yakınlığı ile biliniyor. Taha Kıvanç takma adıyla kulis yazıları yazıyor.

Çok bilinen sır: Fehmi Koru
Cemal A. Kalyoncu
Aksiyon 11 Mart 2000

“Ben çok iddialı olduÄŸum konularda yanıldığımı zannetmiyorum; ama iddiasız olduÄŸumda da zaten iddiasız olduÄŸumu, yazdıklarımın ihtiyatla karşılanması gerektiÄŸini mutlaka belirtirim… Mizacen fazla kavgacı birisi deÄŸilim. Zorda kalmasam, ihtiyaç olduÄŸunu düşünmesem hiç bir zaman baÅŸkası ile kalem kavgasına girmem… Hikmet Çetinkaya ile karşı karşıya geliÅŸim Türk basını açısından büyük bir talihsizliktir.”
Arşiv gazeteciliğin en temel özelliğidir. Bu ille yazılı olmak zorunda değildir, hafızalarda yer eden küçük ayrıntılar da birer arşiv bilgisidir gazeteci için.

 Emin ÇölaÅŸan, 26 Kasım 1996′da gazetesi Hürriyet’in kendisine sansür uyguladığının ispatlanması halinde hemen o gün bu mesleÄŸi bırakacağını yazar: “…EÄŸer gazetemin benim yazılarımdan, cümlelerimden ve hatta sözcüklerimden birine sansür uyguladığını kanıtlarsa, kanıtlamanın da ötesinde bir tek belirtisini gösterirse, ben bu mesleÄŸi o gün bırakırım.”

 Ã–nceki gün baktım Emin ÇölaÅŸan hala Hürriyet’teki yazılarına devam ediyordu. ÇölaÅŸan’ın o yazısının devamı da var. Sürükleyici bir yazı olduÄŸu için, kopamadım: “Çünkü onurlu ve ÅŸerefli bir gazeteci, yazısındaki her sözcüğün sahibidir. Bir tek satırına sansür uygulanması bile, onun derhal istifa etmesini gerektirir. (…) EÄŸer basında yazılarının sansür edilmesini kabul edip içine sindiren ‘köşe yazarları’ varsa (!) onlar zaten haysiyetsizdir.”

Aradan dört yıl geçer. ÇölaÅŸan’ın yazısı gazetesi Hürriyet tarafından sansür edilir. ÇölaÅŸan internetin azizliÄŸine uÄŸrayacaktır. Ä°nternetteki yazı ile Hürriyet’teki yazı birbirini tutmamaktadır. Ama sansür hiç kimse tarafından farkedilmez. Bir kiÅŸi hariç: Taha Kıvanç.

doÄŸrusunu söylemek gerekirse sansür bütün gazetelerde vardır ve her gazetecinin başına her an gelebilen birÅŸeydir. Ama ÇölaÅŸan’a uygulanan sansürü farklı kılan, onun dört yıl önce yazdığı yukarıdaki satırlardır. Taha Kıvanç, Emin ÇölaÅŸan’a, uygulanan sansür olayını belleÄŸi ve arÅŸivi sayesinde ‘yakalayıp’ gözler önüne sermiÅŸtir.

 Taha Kıvanç için basındaki en iyi hafiyelerden birisidir demek de yerinde bir tespittir sanırım. Onu baÅŸarılı bir hafiye-gazeteci kılan özelliklerin başında onun çok okuyan, en küçük ayrıntıları dahi gözden kaçırmamaya çalışan, sürekli gözlemleyen ve daha önemlisi bilgisayar teknolojisinin çok iyi bir kullanıcısı olması gelmektedir. Türk basınında bilgisayarı ilk kullanan gazetecilerden biri belki de ilki olmasının ona verdiÄŸi desteÄŸi, çok iÅŸine yarayan arÅŸivleme ve bilgiye kolay ulaÅŸma aÅŸamasında olmaktadır. Hafızasının kuvvetli olması da Kıvanç’ın iÅŸinde bu kadar baÅŸarılı olmasının sebeplerinden bir tanesidir. Bütün bunlar ortaya bir hafiye gazeteci portresi çıkarır.

 Baba oÄŸul gazeteci!!

Bunların sonucunda Türk basınının en çok taklidi yapılmayı hak eden yazarıdır da Kıvanç. Babası ve kardeÅŸi olduÄŸunu iddia eden Reha Baha Kıvanç isimleri ile birebir taklit edilir. Taha Kıvanç’ın bu kadar kıskanılmasının sebebi Türk basınına getirdiÄŸi ve ‘kulis’ adını verdiÄŸi tarzdır esasında: “Kulis Türk basınında daha önce bilinen bir yazı türü deÄŸildi. Ben yabancı basını yakından izlediÄŸim için Anglosakson basınında var olan bir yazı tarzını taşımak istedim Türk basınına.” Peki ne vardı Kulis’te? “Burada çatık kaÅŸlı olmayan yumuÅŸak bir yaklaşımla, bilgi kırıntıları, haber kırıntıları, okunan kitaplarda karşılaşılan önemli, ama kimsenin o ana kadar farketmediÄŸi ayrıntılar, seyredilen bir film, katılınan panel… Bütün bunları, yani hayatın içinden oluÅŸumları bir sütuna taşıma iÅŸini ben baÅŸlattım. Bu alışılmış bir ÅŸey deÄŸil, aslında kolay taklit edilir bir ÅŸey de deÄŸil.” Taha Kıvanç haklıdır. Bu kadar geniÅŸ alanda kulis yazmak tek kiÅŸinin harcı deÄŸildir. O yüzden baÅŸka gazetelerde ona öykünerek baÅŸlatılan uygulamalarda, ekonomik, siyasi, kültür kulisleri yazılır, ama herbirini ayrı ayrı kiÅŸiler yazar. Taha Kıvanç iÅŸte bunu getirir Türk basınına, her ÅŸeyden yazan bir kulis yazarıdır o. Bu yüzden midir bilinmez, biraz komploculuk da vardır onda. Komplocudur; ama bu komplocu yanı ihtiyatı elden bırakmasına neden deÄŸildir: “Ben çok iddialı olduÄŸum konularda yanıldığımı zannetmiyorum; ama iddiasız olduÄŸumda da zaten iddiasız olduÄŸumu, yazdıklarımın ihtiyatla karşılanması gerektiÄŸini mutlaka belirtirim.”

 Kavgayı sevmez ama…

Taha Kıvanç’ın bir özelliÄŸi daha vardır. Kıvanç’ın kalem kavgaları oldukça meÅŸhurdur. Onunla kavga etmemiÅŸ gazeteci sayısı çok deÄŸildir: “Ben aslında mizacen fazla kavgacı birisi deÄŸilim. Zorda kalmasam, ihtiyaç olduÄŸunu düşünmesem hiç bir zaman baÅŸkası ile kalem kavgasına girmem. Zaten Türkiye’de kalem kavgalarının tadı da kalmadı.” Kıvanç, Can Ataklı, Bekir CoÅŸkun, Serdar Turgut ve daha birçok isimle kalem kavgası yapar. Kavga ettiÄŸi iki kiÅŸi daha vardır ki… “Hikmet Çetinkaya ile karşı karşıya geliÅŸim Türk basını açısından büyük bir talihsizliktir.” Kalem kavgasına giriÅŸtiÄŸi diÄŸer bir isim ise Emin ÇölaÅŸan’dır. 1990′lara kadar iyi arkadaÅŸ olan ikilinin arası, ÇölaÅŸan’ın ‘kendisi gibi düşünmeyenleri karalamaya baÅŸlaması’ ile bozulur.

 Taha Kıvanç aslında gerçek bir isim deÄŸildir. GerçeÄŸi Bülent Åžirin’dir. O zamanki sahibi Alaaddin Kaya’nın teklifi üzerine, çıkmaya baÅŸladığı Kasım 1986′da başına geçip daha sonra onüç yılını geçireceÄŸi Zaman gazetesinde Kulis’i baÅŸlatan Bülent Åžirin’dir. Åžirin kısa zamanda tanınır ve ilgiyle okunur. Ancak, bir süre sonra deÅŸifre olduÄŸu için Åžirin kimlik deÄŸiÅŸtirmek zorunda kalır: “Åžirin benim kızımın adı, Bülent de sevdiÄŸim bir isim. Bülent Åžirin imzalı kulislerin benim tarafımdan yazıldığı çok yaygın bir bilgi haline gelince ben de yazıları kestim.” Aradan bir süre geçtikten sonra o alandaki ihtiyaç sürdüğü için isim deÄŸiÅŸtirilerek yazılara devam edilir. Taha Kıvanç böyle çıkar ortaya: “Taha benim oÄŸlumun adıdır.” Aslında Bülent Åžirin de gerçek deÄŸildir. Bu isimlerin baÅŸ kahramanı anne ve baba tarafı da Yugoslavya Prizrenli esnaf bir ailenin çocuÄŸu, gazeteci Fehmi Koru’dur. Kendisine göre Taha Kıvanç’ın Fehmi Koru olduÄŸunun anlaşılması ile Türkiye’nin en çok bilinen sırrı deÅŸifre edilmiÅŸ olur.

 Aile, Prizren’den gelme

Prizrenli Hüsnü Bey, çocuklarıyla beraber Türkiye’nin daha doÄŸrusu Ä°zmir’in yolunu tutar, kolonyacılık yapar. Daha sonra çocuklar da baba mesleÄŸi olan kolonyacılığı devam ettirirler. Muzaffer Bey (Fehmi Koru’nun babası) de kardeÅŸleriyle beraber bu iÅŸle meÅŸgul olur. DiÄŸer taraftan bir baÅŸka Prizren’li, Durak Efendi (Ãœtin) de, Yugoslavya’daki hayat ÅŸartlarının elveriÅŸsiz olması sebebiyle Türkiye’ye gelir: “Babam Türkiye’de doÄŸdu, annem ise orada doÄŸup buraya geliyor. Ama her ikisinin aileleri de Prizrenli.” Ãœtin ailesi burada daha iyi ÅŸartlarda yeni bir düzen kurarlar kendilerine. Kısmet bu ya, Hüsnü Bey’in oÄŸlu Muzaffer ile Durak Bey’in kızı Ganimet Hanım tanışıp evlenirler. Çiftin adını Fehmi koyacakları bir çocukları gelir dünyaya 1950′de; onu da sonraki yıllarda Vecdi ve Naci takip eder .

 Okul çağı geldiÄŸinde ailesi onu Kemal Reis Ä°lkokulu’na kaydeder önce. Koru iyi bir öğrencidir: “BirÅŸey olacağım belli idi ama ne olacağımı ilkokulda düşünmemiÅŸtim.” Sonrasında Ä°zmir Ä°mam Hatip Lisesi’nde devam edecektir tahsil hayatı. Burada Zaman’ın eski Genel Yayın Yönetmeni Abdullah Aymaz’la olan beraberliÄŸi Ä°zmir Yüksek Ä°slam Enstitüsü’nde de devam edecektir. Koru, faal bir üniversite dönemi geçirir. Ãœniversiteyi bitirdiÄŸi 1972′nin sonlarında Ä°stanbul’a gelen Koru Fatih Gençlik Vakfı’nın kuruluÅŸunda çalıştıktan sonra sanayi alanıyla iÅŸtigal eden özel bir ÅŸirkette çalışma hayatını sürdürür. 1975′te ise, 28 Åžubat sürecinin de etkisiyle akreditasyon listelerinden çıkaracakları Fehmi Koru’ya askerler ocaklarının kapılarını açarlar.

 Tuzla Piyade Okulu’nda askerliÄŸini kısa dönem olarak yapar. Dönüşte yine kitap kokan iÅŸler yapmaya devam eder. Akyay-Kaynak Yayınları’nı arkadaÅŸlarıyla kurarak aralarında Necip Fazıl’ın kendi sesiyle okuduÄŸu ÅŸiirlerinden oluÅŸan bir plağın da bulunduÄŸu eserler yayınlar. 1977-78 yıllarında dil öğrenmek için gideceÄŸi Ä°ngiltere ise daha sonraki hayatında faydalarını göreceÄŸi bir pencere açacaktır Koru’ya. Dil öğrenmesini ona, Turgut Özal söylemiÅŸtir. Koru, Özal’la, 1977 seçimlerinde siyasete ilk giriÅŸ denemesini yapacağı sırada tanışmıştır. Daha sonraları, gazetecilik okumak üzere bir kez daha gideceÄŸi Ä°ngiltere’den dönünce, bu sefer Arapça öğrenmek için 7-8 ay kalmak üzere Suriye’ye gider. Suriye’deki dönemi ise “onun Ä°slam dünyası ile ilgili fikriyatının oluÅŸacağı” dönem olacaktır. Ä°ngiltere’de ve daha sonraki yıllarda gideceÄŸi Amerika’da Batı toplumlarını yakından tanıma imkanı bulur Fehmi Bey.

Amerika’ya gidiÅŸi ise Ege Ãœniversitesi’nde kimya doktoru olan eÅŸi Nebahat (Karagülle- Nebahat Hanım başörtüsü yüzünden üniversiteden ilk atılan öğretim üyesidir) Hanım’a MIT (Massachusetts Institute of Technology)’den araÅŸtırmalar yapmak üzere bir davet gelmesi ile gerçekleÅŸecektir. EÅŸiyle beraber gideceÄŸi Amerika’da, o da aynı üniversitenin Uluslararası AraÅŸtırmalar Merkezi’nde araÅŸtırmacı olarak çalışacaktır. Koru, bir imkansızı baÅŸarır burada. Amerika’nın en önemli üniversitelerinden Harvard’a, üçyüz kiÅŸinin arasından kazanan 4 kiÅŸiden biri olarak girer. Sonrasında 1982′de Türkiye’ye döndüğünde 9 Eylül Ãœniversitesi’ne Arapça okutmanı olarak girecekken, 12 Eylül sürecinin bir yansıması olarak, hakkında hazırlanan rapor yüzünden bu atama gerçekleÅŸmez. Bu dönemde Arabia ve Crescent adlı dergilerde yazmaya baÅŸlar.

 Fehmi Bey, bu kadar çeÅŸitli yerlerde yazılar yazmıştır; ama bu gün ona sorarsanız yazmak yerine o okumayı tercih edecektir: “Okumaktan çok hoÅŸlanan bir insanım. Yazmak mı okumak mı deseler ve bana bıraksalar okumayı tercih ederim.” Milli Gazete’nin ardından Ekrem Pakdemirli’nin onu, başında bulunduÄŸu HDTM’ye basın müşaviri yapması ile gazete ve yazı iÅŸinden bir müddet uzak kalır. Buradan, başında Yusuf Özal’ın bulunduÄŸu DPT’nin Ä°slam Ãœlkeleri Ekonomik Ä°ÅŸbirliÄŸi Bölümü’ne (Ä°SEB) “O konular zaten benim konularımdı.” diye düşündüğü için geçer ve burada çalışmaya baÅŸlar. Onu buraya talep eden, bir uçak yolculuÄŸu sırasında tanıdığı, ÅŸimdi Viyana büyükelçisi olan YaÅŸar Yakış’tır. Yakış, o dönemde Ä°SEB’in başındaki kiÅŸidir. Koru, devlette kısa süren bu vazifesinden 1986 AÄŸustos’unda ayrılır. Ayrılmasına vesile olan, o yılın kasım ayında yayın hayatına baÅŸlayacak Zaman gazetesidir. Koru, Zaman’da çok uzun yıllar (13 yıl) kalacaktır: “Bizim kesim her gazete ve dergide yazdığım için ismimi biliyordu. Ama Türkiye genelinde ismimin duyulması Zaman Gazetesi ile oldu.” Onu diÄŸer gazetelerden gelen teklif (AkÅŸam) bile Zaman’dan ayıramaz. 1998′in Eylül ayında ise ayrılık zamanı geldiÄŸinden olacak, yazıları birden kesiliverir: “Gazetelerde ben ÅŸahsen her zaman özgür bir ortamda çalıştım. Zaman gazetesi de bu yönden en geniÅŸ özgürlüğü saÄŸlayan bir gazete idi ben çalışırken.” Koru, istenmediÄŸi hissine kapılınca Zaman macerası sona erer.

 1980′de evlendiÄŸi Elektrik Yüksek Mühendisi Süleyman Karagülle’nin kızı Nebahat Hanım’la evliliÄŸinden beÅŸ çocuÄŸu (sırayla Mehmet Yasin, Zeynep AlemÅŸah, Fatma Åžirin, Ahmet Taha, Ömer Faruk) olan Fehmi Koru’nun, kendisine çevre saÄŸlayan önemli dönüm noktalarından biri de kayınpederinin kurduÄŸu Akevler Kooperatifi’dir.

Bugünlerde ‘One Column Ahead’ (Türkçesi Bir Sütun Ä°leri) adlı bir Ä°ngilizce kitabı çıkacak olan Koru, yazdıkları Ä°ngilizce kitaplaÅŸan ilk Türk gazetecisi de olacaktır. Unutmadan ekleyeyim; çok iyi bir Türk sanat müziÄŸi ve halk müziÄŸi repertuvarı olan Koru’nun sesi de fena deÄŸildir.

 

 

 

 

One Response »

 

Bülent Eczacıbaşı Cumartesi, Mar 31 2007

 

Bülent Eczacıbaşı 1949’da Ä°stanbul’da doÄŸdu. Ä°stanbul Alman Lisesi’ni bitirdikten sonra yüksek öğrenimini Londra Ãœniversitesi’nde sürdüren Eczacıbaşı, ABD’de Massachusetts Institute of Technology’den kimya mühendisliÄŸi dalında master derecesi aldı.

Çalışma yaÅŸamına Eczacıbaşı Holding’de 1974’de baÅŸlayan Bülent Eczacıbaşı, Eczacıbaşı TopluluÄŸu kuruluÅŸlarında çeÅŸitli yönetim görevlerinde bulundu. 1991-93 yıllarında TÃœSÄ°AD (Türk Sanayicileri ve Ä°ÅŸadamları DerneÄŸi) yönetim kurulu baÅŸkanlığını, 1997-2001 yıllarında Yüksek Ä°stiÅŸare Konseyi baÅŸkanlığını, 1993-97 yıllarında ise TESEV (Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı) kurucu yönetim kurulu baÅŸkanlığını yaptı ve 2003 ‘de TÃœSÄ°AD Onursal BaÅŸkanı seçildi. Halen Eczacıbaşı Holding Yönetim Kurulu BaÅŸkanı olan Bülent Eczacıbaşı, Ä°laç Endüstrisi Ä°ÅŸverenler Sendikası Yönetim Kurulu baÅŸkanlığını yürütmektedir.

No Responses »

 

Ahmet Nazif Zorlu Cumartesi, Mar 31 2007

 

Ãœnlü iÅŸ adamı Ahmet Nazif Zorlu, 1946‘da Denizli BabadaÄŸ‘da doÄŸdu.

15 yaşında Trabzon‘a yerleÅŸerek ticaret yaÅŸamına atıldı. Denizli’de ailesinin ürettiÄŸi çarÅŸafları satarak baÅŸladığı ticareti, Bursa‘da aÄŸabeyiyle kurduÄŸu tekstil fabrikası izledi. Buradaki ev tekstili ürünleriyle ihracata girdi.

 

Çorlu’daki fabrikasıyla dünyanın “Tül perde devi” oldu. 2004‘te Fransa‘da perde üreten Concord firmasını da bünyesine kattı. 1990‘dan sonra sıkıntıya giren Vestel‘i alarak elektronik alanına girdi. Güney Afrika,A.B.D.’de de yatırım yapan Zorlu, Forbes Dergisi‘nin 2006 “Milyarderler Listesi“nde 1 milyar dolarlık servetiyle 620. sırada yer aldı. Ahmet Nazif Zorlu, evli ve 2 çocuk babası.

No Responses »

 

Aydın Doğan Cumartesi, Mar 31 2007

 

1936 yılında Kelkit‘te doÄŸdu. Ä°lk ve orta öğrenimini Kelkit‘te, lise öğrenimini Erzincan‘da tamamladı.

1956 ve 1960 yılında Ä°stanbul Yüksek Ä°ktisat ve Ticaret Mektebi‘nde okudu. Öncü kiÅŸiliÄŸi sayesinde öğrencilik yıllarında “Talebe Cemiyeti” baÅŸkanlığı yaptı. Daha henüz okurken yani, 1958′de babasından ayrı olarak firma kurdu. Mecidiyeköy Vergi Dairesine kayıt yaptırarak, nakliyecilik, müteahhitlik, otomobil, ticari araç, iÅŸ ve inÅŸaat makinaları ile ilgili iÅŸler yapmaya baÅŸladı. 1961 yılında ilk ÅŸahsi ÅŸirketini kurdu. 1970 yılına kadar zahirecilik ve ecza depoculuÄŸu gibi iÅŸlerle de uÄŸraÅŸtı.

1974′de ilk sanayi ÅŸirketini kurdu. Bu yıldan sonra Ä°stanbul Ticaret Odası Meclis ve Yönetim Kurulu ÃœyeliÄŸi, onu takip eden yıllarda da Türkiye Odalar ve Borsalar BirliÄŸi Yönetim Kurulu ÃœyeliÄŸi yaptı.

1979 yılında Milliyet Gazetesi‘ni devir alarak yayıncılığa girdi. O yıllarda en yeni yayıncı iken bugün ulusal gazete sahiplerinin en kıdemlisi oldu. 1986 - 1996 yılları arasında Türkiye Gazete Sahipleri Sendikası BaÅŸkanlığı‘nı da üstlendi. 1998 yılında Tokyo’da yapılan Dünya Yayıncılık BirliÄŸi (WAN) toplantısında ülkemizden, seçimle ilk kez Yönetim Kurulu ÃœyeliÄŸi’ne seçildi. 1999 yılında T.C. Devlet Ãœstün Hizmet madalyası ile ödüllendirildi.1999 yılında Girne Amerikan Ãœniversitesi‘nden ve 2000 yılında da Ege Ãœniversitesi‘nden fahri doktora ünvanı aldı.

DoÄŸan, 1977 yılından bu yana Ä°stanbul Ticaret Odası vergi rekortmenleri arasındadır. 1996 yılında Aydın DoÄŸan Vakfını kurarak eÄŸitim ve kültüre hizmete baÅŸladı. Kendisinin ve aile fertlerinin ismini taşıyan 5 okul yaptırdı. 1958 yılında 3 kiÅŸi ile baÅŸladığı DoÄŸan Grubunu bu gün 15.000′i aÅŸkın çalışanıyla muazzam bir grup haline getirdi. DoÄŸan Grubu yayıncılıktan sanayiye, bankacılıktan turizme kadar 50 adet ÅŸirketten oluÅŸmaktadır. Aydın DoÄŸan evli, 4 çocuk sahibidir.

 

DoÄŸan Grubu

1950′lerde ana iÅŸi ticaret olan küçük bir ÅŸirketle baÅŸlayan DoÄŸan Grubu, hızla geliÅŸerek Türkiye’ nin en büyük ve mali açıdan en güçlü ÅŸirketler gruplarından biri haline gelmiÅŸtir. DoÄŸan Gurubu bünyesinde bugün iki büyük holding kuruluÅŸu yer almaktadır:

Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş. ve Doğan Yayın Holding A.Ş. Sırasıyla % 52.00 ve % 34.29 hisse paylarıyla Adil Bey Holding, kişisel ve kurumsal yatırımcılar Grubun en büyük hissedarlarıdır.

DoÄŸan Grubu, ana faaliyet alanları olan enerji dağıtım, finans ve medyanın dışında turizm, sanayi ve ticaret alanlarında da faaliyet göstermekte ve Türkiye’nin en geniÅŸ çaplı holdinglerinden birini oluÅŸturmaktadır. DoÄŸan Holding dışında hisseleri Ä°stanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda (Ä°MKB) iÅŸlem gören Grup ÅŸirketleri, DoÄŸan Yayın Holding, Dışbank, Ray Sigorta, Milpa, Çelik Halat, DitaÅŸ, Hürriyet, Milliyet, Petrol Ofisi ve DoÄŸan Burda Rizzoli ‘dir.

Türkiye’nin en büyük beÅŸ holding grubu arasında yer alan DoÄŸan Grubu, müşteri odaklılık, yenilikçi fikirler ve Türk ekonomisinin geliÅŸimine katkı saÄŸlamada kararlılık ilkelerini birleÅŸtiren uzun vadeli iÅŸ stratejileri uygulamadaki baÅŸarısıyla tanınmaktadır. DoÄŸan Grubu, deÄŸiÅŸim sürecini baÅŸarıyla yönetme ve müşterilerine geniÅŸ bir faaliyet ağı ile ulaÅŸan yenilikçi hizmetler yaratma geleneklerinin yanı sıra, saÄŸlam yönetim, dürüstlük ve yüksek etik standartlara baÄŸlılık ilkeleri ile çalışmaktadır. DoÄŸan Grubu, iyi kurumsal yönetiÅŸim ilkesinin uygulanması ve sergilenmesini önümüzdeki beÅŸ yıl için en önemli hedefi olarak belirlemiÅŸtir.

Doğan Grubu, kurucusu Aydın Doğan önderliğinde, hedef kitlenin yaşam biçimine uygun, zamanında ve yerinde hizmetler sunabilmek; Grup şirketleri ve uluslararası ortaklıklarla yaratılan sinerji aracılığıyla da hissedarlarına artı değer yaratmak için gerekli çalışmalarını sürdürmektedir.

Doğan Grubu, global iş anlayışı çerçevesinde, AOL - Time Warner grubundan CNN, the Bertelsmann Group, Burda GmbH, Rizzoli Corriera della Sera ve Egmont Yayıncılık gibi uluslararası şirketlerle ortaklıklar kurulmuştur.

Grup, Türkiye’nin içinde bulunduÄŸu sosyal ve ekonomik sınırlamaların bilinciyle geliÅŸtirdiÄŸi sosyal sorumluluk projelerini Aydın DoÄŸan Vakfı eliyle uygulamaya koymaktadır, bugüne kadar çeÅŸitli projelere 10 milyon Amerikan dolarını aÅŸan yatırımda bulunmuÅŸtur.

DoÄŸan Holding’in toplumsal sorumlukların bir yansıması olan Kelkit yöresinde yürütülmüş organik tarım projesi, Avrupa Komisyonu Ä°ÅŸletmeler Genel Müdürlüğü tarafından, “Avrupa Çapında Kurumsal Sosyal Sorumluluk Bilincini Artırma Kampanyası” için düzenlenen yarışmada seçilen 10 projeden biri olmuÅŸtur.

DoÄŸan Grubu’nun 2003 yılı konsolide geliri 4,5 milyar Amerikan dolarınıı aÅŸmıştır. 2003 yılında Hazine’ye vergi ve benzeri fon, harç gibi kesintiler yoluyla saÄŸladığı katkı 507.7 milyon Amerikan dolarıdır. 2005 yılı başı itibarı ile 15.000′in üzerinde kiÅŸiye istihdam saÄŸlamaktadır.
15.03.2005

No Responses »